Pas op voor schijnverbanden!

Aldus AMDAX / Marcel Burger

En weer gonst het van de geruchten in het cryptodomein. De bron voor deze nervositeit zijn de GBTC-aandelen die deze maand vrijkomen vanwege het verstrijken van de lock-up periode. Voor de mensen aan wie die geruchtenmachine compleet voorbij is gegaan: GBTC is de ticker van de Grayscale Bitcoin Trust, ’s werelds grootste Bitcoinfonds (met meer dan 3% van de bitcoin supply). Het fonds biedt beleggers de mogelijkheid om op een meer traditionele manier Bitcoin exposure te krijgen. Deze beleggers verwerven daarbij geen bitcoins, maar ‘slechts’ aandelen in het fonds. De angst dat het vrijvallen van deze aandelen een drukkend effect op de koers zal hebben, is ongegrond: het is namelijk niet noodzakelijk dat er bitcoins op de markt worden aangeboden.
 
Grayscale was lange tijd één van de weinige partijen in de markt die traditionele beleggers een vehikel bood om op een indirecte manier toch een graantje bitcoin mee te pikken. In de Verenigde Staten is hier dankbaar gebruik van gemaakt, bijvoorbeeld voor een fiscaal aantrekkelijke bitcoin exposure binnen het persoonlijke pensioenplan. De concurrentie in de markt voor afgeleide producten is de laatste jaren hevig toegenomen. Er zijn nu verschillende afgeleide producten verkrijgbaar, waaronder ETP’s (Exchange Traded Products), die zeer in trek zijn bij partijen die bitcoin passief willen aanhouden en het liever houden bij conventionele platforms en producten. Een andere manier om indirect exposure naar bitcoin te verkrijgen, is door aandelen te kopen in bedrijven als MicroStrategy of Tesla, die een grote reserve aan cryptocurrencies hebben opgebouwd.
 
Even terug naar GBTC. Dit is een ‘gesloten’ fonds met een vast aantal aandelen, die niet vrij verhandelbaar zijn en evenmin kunnen worden ingewisseld voor het onderliggende asset. Wanneer beleggers aandelen kopen of verkopen, wisselt het aandeel weliswaar van eigenaar, maar de hoeveelheid bitcoin in het fonds blijft gelijk. Professionele investeerders mochten toetreden op basis van de onderliggende waarde van de aandelen, om deze vervolgens na zes maanden in de secundaire markt aan retailbeleggers te verkopen. Daar was aardig wat belangstelling voor, omdat de aandelen GBTC een hogere prijs kenden dan de onderliggende bitcoinwaarde. Zo konden ‘premiejagers’ dit verschil te gelde maken door aandelen GBTC te kopen, bitcoin te shorten en na zes maanden de tegenovergestelde transactie te doen. Een lucratief spelletje; tenminste, zolang de premie in stand blijft…
 
In de afgelopen maanden is de prijs van GBTC aandelen echter fors gedaald, mede door de toegenomen concurrentie, en krijgen kopers van GBTC dus bitcoinexposure tegen een lagere prijs dan de marktwaarde. Het is dus helemaal niet zo waarschijnlijk dat beleggers massaal zullen uitstappen, omdat zij beter kunnen wachten tot de korting weer omslaat naar een premie. En voor kopers is het aandeel nu juist extra aantrekkelijk geworden, omdat het goedkoper is dan bitcoin in de markt. Het is dus maar de vraag hoe speculanten zich zullen gedragen en hoe vraag en aanbod een nieuw evenwicht zullen vinden.
 
Geen reden voor paniek dus, al is de onrust wel te verklaren. In het afgelopen jaar viel het vrijkomen van GBTC aandelen meermaals samen met een daling van de bitcoinkoers. Mensen die thuis zijn in de statistiek, herkennen daarin een klassieke, veelgemaakte denkfout: de verwarring van een correlatie met causaliteit. Deze ontwikkelingen deden zich weliswaar gelijktijdig voor, maar een oorzaak-gevolgrelatie is uitgesloten, simpelweg omdat met het vrijkomen van de GBTC aandelen geen bitcoins gemoeid zijn. Een grafiek kan dan nog zo overtuigend lijken, maar zo misleidend zijn. Kijk maar eens naar deze website, waar Tyler Vigen nog meer hilarisch voer voor schijnverbanden heeft verzameld. Of denk je echt dat kaasliefhebbers meer kans hebben om in hun lakens verstrikt te raken en dat er in Maine minder margarine wordt gegeten nu meer huwelijken standhouden? Precies…