Big Brother’s money?

Aldus AMDAX / Ies van Dongen

Op 1 september ben ik toegetreden tot het team van AMDAX. Dit is de plek waar ik mijn vleugels wil uitslaan, omdat ik mij hier mag wentelen in de wondere wereld van cryptovaluta’s. Alleen moet ik nog even de laatste open eindjes van mijn master Corporate Finance & Control afdichten. Met de presentatie van mijn scriptie heb ik het leeuwendeel inmiddels afgerond. Ik zocht een thema waarin ik mijn interesse in monetaire systemen en nieuwe vormen van geld volledig kwijt kon en dat heb ik gevonden in (hoe kan het ook anders) Bitcoin en de toekomstige Central Bank Digital Currency (ofwel CBDC). Van de eerste bent u inmiddels goed op de hoogte, maar van de tweede wellicht nog niet. Die CBDC’s: wat zijn dat eigenlijk en hoe verhouden zij zich tot cryptovaluta’s? Zonder u te vermoeien met mijn volledige scriptie, neem ik u in deze Aldus AMDAX graag op hoofdlijnen mee in mijn bevindingen.

De CBDC’s zijn eigenlijk digitale bankbiljetten die door de centrale banken direct worden uitgegeven aan burgers. Nou ja, ze zijn er nog niet, maar over de hele wereld zijn centrale banken wel aan het onderzoeken of zij met dit digitale geld hun eigen geldsysteem klaar kunnen maken voor het digitale tijdperk. Daarmee zijn zij dus rijkelijk laat, want Bitcoin en cryptocurrencies zijn al ruim twaalf jaar bezig met een sterke opmars. Vóór 2018 leken centrale bankiers en beleidsmakers niet echt wakker te liggen van deze ontwikkeling. Dat begon al te veranderen toen de cryptomarkt eind 2017 een hoge vlucht nam, maar pas toen Facebook in juni 2018 aankondigde een eigen digitale munt, de Libra, te willen uitgeven, sloeg de stemming bij centrale bankiers en beleidsbepalers volledig om. Om het plan de kop in te drukken werden zo ontzettend veel eisen aan de lancering van de Facebookmunt gesteld, dat hij tot op de dag van vandaag nog altijd niet in roulatie is.

Na deze wake-up call begonnen de centrale banken aan hun inhaalslag. Op dit moment onderzoekt 86% van hen de mogelijke introductie van een Central Bank Digital Currency, met China als onbetwiste koploper. Het voordeel van dit digitale geld is dat het direct aan de burger kan worden uitgegeven, dus zonder de tussenkomst van commerciële banken. Daarmee krijgen overheden een effectief instrument in handen om de economie te stimuleren, bijvoorbeeld middels initiatieven als het basisinkomen. CBDC’s zijn bovendien heel programmeerbaar, dus je kunt er voorwaarden aan verbinden. Digitaal geld kan geoormerkt worden, bijvoorbeeld voor zorguitgaven of voor gezonde voeding, zodat overheden gericht kunnen sturen op hun politieke doelstellingen. Dat kan ook door de rentetarieven aan te passen voor bepaalde doelgroepen, om hen zo te stimuleren tot meer of juist minder uitgaven. 

Dat klinkt misschien veelbelovend, maar het brengt mij meteen op het grote verschil met Bitcoin: de privacy. De privacy van een decentraal geldsysteem dat van niemand en van iedereen is. De privacy van je eigen wallet, met je eigen token, waar niemand bij kan en die dus ook niet gemanipuleerd kan worden. Want wat betekent het als al jouw transacties straks inzichtelijk zijn voor de centrale bank? Als de overheid bepaalt waaraan jij jouw munt moet uitgeven? Als big brother over je schouder meekijkt en met een simpele druk op de knop de financiële spelregels verandert en tot in het oneindige geld kan bijdrukken? Je hoeft echt geen zwartgallige cynicus te zijn om vraagtekens te zetten bij zo’n scenario, waarin de staat een verregaande controle krijgt over jouw geld.

Zover is het trouwens nog niet, want de Europese Centrale Bank trekt vooralsnog twee jaar (!) uit om de CBDC te onderzoeken en beslist dan pas of het digitale geld er komt of niet. In die tijd zal de ontwikkeling van alternatieve digitale geldsystemen als Bitcoin en de zogenoemde ‘stablecoins’ onverminderd doorgaan, met een groeiende adoptie tot gevolg. De voorsprong op de CBDC’s zal dus alleen maar groter worden. Als je het mij vraagt, vissen centrale banken met dit initiatief en dan zeker met deze tijdslijnen volledig achter het net. Persoonlijk ga ik niet zitten wachten op Big Brother’s money; ik heb mijn hart al verloren aan Bitcoin en de wondere wereld van cryptocurrencies.

Ga terug naar het overzicht